Ortodonti

Ortodonti nedir?

Ortodontinin kelime anlamı latince ortos ve dontos kelimelerinden bir araya gelmiştir. Düzgün dişler anlamına gelmektedir. Halk arasında diş teli tedavisi  olarakta bilinmektedir. Çarpışık dişleri düzeltmek , çene yüz ve diş bozukluklarını,uyumsuzluklarını gidermek amacıyla uygulanan tedavi şeklidir. Dişlerinizin üzerine uygulanan tellerle belirli hafif kuvetler uygulayarak diş hareketleri sağlanabilir. Bu şekilde dişler yerinden hareket ettirilerek bozuk veya çarpışık dişler düzeltilir. Bu tedavinin genel adına ortodonti denir.

Ortodonti tedavisini kimler yapar?

Ortodonti uzmanı veya ortodontist adı verilen uzman kişilerin yapması gerekir ki buda diş hekimliği eğitiminden sonra en az dört yıl süren ortodonti doktora eğitiminden sonra kazanılan bir ünvandır. Sonuç olarak uzman tedavisi gerektiren bir işlemdir.

Hastalar neden ortodontiye ihtiyaç duyar?

Ortodontiye ihtiyaç duyan hastaların çoğunda farklı nedenlerle başvurular. Bazen zorunlu nedenlerden bile ihtiyaç duydukları zamanalar oluyor. Estetik kaygı gibi en önemli gülüşümüz bozuk olduğunda kendimize güvenimizi kadar etkileyecek bir problem oluyor. Görünüşümüzü beğenmiyorsak konuşurken gülerken ağzımızı kapatma isteği oluyor. Buda sosyal yaşamda bize epey güçlükler yaratıyor. Peki hastalar en çok hangi amaçlarla ortodontiye başvururlar?

Ortodonti tedavisini gerektiren ilk nedenler?

  • Aslında ilk amaç estetik problemler oluyor.
  • Gülüşlerini düzeltmek isteyenler.
  • Görüntülerini düzeltmek.
  • Estetik kaygı gibi nedenlerle başvururlar.

Ortodonti tedavisini gerektiren ciddi durumlar?

  • İskeletsel problemler olabilir.
  • Üst çenenin ileride olması ve alt çenenin geride olması.
  • Halk arasında dişlek denen görüntü.
  • Alt çenenin önde olması üst dişlerin daha az görünmesi.
  • Konuşurken alt dişlerin görünmesi gibi problemler.
  • Konuşması , bazı harflerin aradan çıkması , aralıklı dişlerde bazı seslerin zor söylenmesi gibi problemler.
  • Çiğneme problemleri , yutma güçlüğü gibi problemler

Birde çarpışık dişler söz konusu olduğu zaman fırçalanması, temizlenmesi gibi zor alanlar ortaya çıkıyor. Dişlerin halk arasında da çok fazla diş ipi kullanımı sık olmadığı için diş fırçasının ulaşmayacağı alanlar oluşuyor buralarda da çürük riski diş eti hastalıkları riski gibi riskleri ortadan kaldırmak adına ortodonti tedavisi önemlidir.

Ortodonti tedavi süreci?

Ortodonti tedavisi uzun soluklu bir tedavi öncellikle bunun bilinmesi gerekiyor. Normal bir diş tedavisi bir gün iki gün içerisinde tamamlanır. Ama ortodonti tedavileri yıllar süren süreleri kapsar kısa sürede altı ayda bir tel tedavileri olabilir ve 36 aya kadar gidebilen ortalama 2 yıl süren bir tedavi sürecidir. Bu tedavi sürecinde birçok apareyler kullanılabilir , küçük yaştaki hastalarda veya ufak tefek tek diş hareketleri yaptırmak istediğimiz hastalarda hareketli apareyler uygulanabileceği gibi ki bunlar hastalar tarafından  takıp çıkarılan yemek yerken diş fırçalarken ama onun dışında ağızda kalması gereken apareyler vardır.

Fonksiyonel apareyler nedir?

Büyüme ve gelişim atılımı tamamlanmamış hastalar için iskeletsel problemlerin çözümünde kullanılan yine takıp çıkarılabilen apareylerdir. Ağız dışından kullanılan çeneden , enseden veya baştan destek alan apareylerimizde mevcuttur. Bunlar hareketli veya sabit apareylere destek amacıyla uygulanırlar. Bunları tabi hastalar okulda kullanmıyorlar veya gün içerisinde değil de evde olduğu veya gece saatlerinde uyguluyorlar. Bunun dışında da sabit apareyler ortodontide en sık kullanılan apareylerdir. Adı sütünde sabittirler dişlerin üzerine yapışık bant ve braketler dediğimiz sistemlerden oluşur. Bunlar hastalar tarafından çıkartılamaz hasta yemek yerken veya dişlerini fırçalarken yine ağız içerisinde bulunurlar.

Her yaşta ortodonti tedavisi yapılabilir mi ?

Ortodonti artık her yaşta yapılan bir tedavidir. Geç kalınma diye bir şey söz konusu değildir. Ama erken yaşta yakalandığı zaman problemler, erken yaşta başlandığı zaman tabi ki çok daha kısa sürelerde  basit apareylerle hem maddi hem manevi yönden kolay olacak bir tedaviyle atlatılması mümkünken ileri yaşlar atıldığı zaman biraz daha uzuyor, tedavi apareyleri kompleks hale geliyor. Ama tabi ki her yaşta ortodonti tedavisi mümkün bizim tabi amacımız erken yaşta ilk teşhis edinildiğinde ortodonti tedaviye başlamalarını sağlamak gerekir.

Ortodonti uzmanı kimdir?

Ortodonti uzmanı diş hekimliği fakültelerinden mezun olmuş diş hekimliği unvanı almış arkasından dört veya altı sene eğitim almış bir doktora veya uzmanlık programına dahil olup tamamlamış diş hekimi arkadaşlarımıza verilen bir unvandır. Diş hekimliğinin bir balım dalıdır ortodonti. Ortodonti uzmanın özetle yaptığı iş dişlerle ve çenelerle ilgili bozuklukları tedavi eden kişiye verilen unvandır.

Çene ve dişlerdeki bozukluklar neden meydana geliyor?

Çene ve dişlerdeki bozukluklar neden meydana geliyor dersek bunun  bir çok sebebi mevcuttur.Bu nedenler genetik ve çevresel faktörler diye ayırabiliriz.

Genetik nedenler?

Tabi hepimizin annemizden veya babamızdan gelen belli gen kodlarımız var bunlar çene ve dişlerimizin estetiğini belirlemesinde en önemli etkendir. Anne veya babamızdan küçük çeneler karşı taraftan büyük dişler almışsak çenemizde ve dişlerimizde eğrilikler olabilir. Ama tabi tek başına genetik faktör mü bir tek çene bozukluklarını yada diş bozukluklarını etkiler diyemeyiz.

Çevresel faktörler?

  • Çocukluk döneminde yani erken süt dişlenme döneminde dişlerin bakımı , erken kaybedilmesi ya da o dönemde geçirilmiş bir kaza bile ağız bozukluğunu belirleyebilir.
  • Beslenme alışkanlıklarından kaynaklı bozukluklar olabilir.
  • Uzun süre biberon yada yalancı emzik kullanmak.
  • Süt dişlenme dönemine geçerken bu alışkanlıkların yerini parmak emmeye bırakması.